-Khi nghĩ đến hệ thống chữa cháy sprinkler (đầu phun nước tự động), chúng ta thường hình dung ra những thiết bị đơn giản, đáng tin cậy và gần như không cần để tâm tới. Chúng ở đó, trên trần nhà, sẵn sàng hoạt động khi có sự cố. Tuy nhiên, quan niệm “lắp đặt và quên đi” này là một sai lầm nguy hiểm.
-Trên thực tế, hiệu quả của các hệ thống quan trọng này phụ thuộc hoàn toàn vào một quy trình bảo trì nghiêm ngặt, do chuyên gia hướng dẫn, với nhiều quy tắc không hề hiển nhiên.
– Bài viết này, dựa trên các hướng dẫn từ công ty tư vấn rủi ro hàng đầu thế giới AXA XL, khuyến cáo các vấn đề quan trọng khi bảo trì hệ thống PCCC mà người phụ trách cần phải biết.
ĐẦU PHUN BỊ DÍNH SƠN- HÃY THAY THẾ THAY VÌ CỐ GẮNG VỆ SINH
Việc cố gắng làm sạch chúng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng vì hai lý do chính:
1. Sơn làm kẹt cơ cấu hoạt động sprinkler:
Sơn, dù là một lớp mỏng, có thể khô lại bên dưới nắp che lỗ phun nước của đầu sprinkler.
Lớp sơn cứng này hoạt động như một chất keo, ngăn cản đầu phun kích hoạt đúng cách hoặc kịp thời trong một đám cháy, làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống.
2. Hư hỏng cấu trúc vi mô:
Việc tháo một đầu phun ra để làm sạch và lắp lại đòi hỏi một lực siết (mô-men xoắn). Quá trình này có thể gây ra những hư hỏng hoặc biến dạng cấu trúc của đầu phun. Theo thời gian, những hư hỏng không thể nhìn thấy bằng mắt thường này có thể khiến đầu phun bị lỗi và kích hoạt “mà không có lý do rõ ràng”, gây thiệt hại do nước của hệ thống chữa cháy.
Quy tắc thay thế này cũng áp dụng cho các đầu phun đã tiếp xúc với nhiệt độ cao từ một đám cháy nhưng không kích hoạt. Dù không hoạt động, chúng có thể đã bị hư hỏng ở cấp độ phân tử và có nguy cơ hỏng hóc trong tương lai.
ĐÓNG VAN NƯỚC QUÁ NHANH CÓ THỂ PHÁ HỦY ĐƯỜNG ỐNG
Trong quá trình thử nghiệm trụ nước chữa cháy, việc đóng van quá nhanh có thể gây ra một hiện tượng nguy hiểm gọi là “búa nước” (water hammer).
Khi dòng nước đang chảy với tốc độ cao bị chặn lại đột ngột, một sóng áp suất cực lớn sẽ được tạo ra và dội ngược lại trong đường ống. Sóng áp suất này có thể mạnh đến mức gây ra hư hỏng nghiêm trọng cho các đường ống ngầm, làm nứt hoặc vỡ ống.
Hướng dẫn của AXA XL nhấn mạnh rằng trong quá trình thử nghiệm, trụ nước phải luôn được đóng lại một cách từ từ để giảm thiểu hiện tượng búa nước và bảo vệ tính toàn vẹn của toàn bộ hệ thống đường ống cấp nước chữa cháy.
KHÓA NGĂN NGỪA ĐÓNG VAN NƯỚC TRÊN ĐƯỜNG ỐNG PCCC CÓ THỆ TỆ HƠN KHÔNG KHÓA
Việc sử dụng ổ khóa để khóa các van điều khiển hệ thống PCCC ở vị trí mở nghe có vẻ là một biện pháp an toàn tốt, nhưng AXA XL lại khuyến nghị không nên làm vậy. Việc khóa van không giải quyết được các nguyên nhân phổ biến nhất gây ra sự cố hệ thống, chẳng hạn như một nhân viên vô tình quên mở lại van sau khi bảo trì.
Hơn nữa, ổ khóa có thể gây ra những rủi ro nghiêm trọng:
• Làm chậm phản ứng khẩn cấp: Trong trường hợp cần phải ngắt hệ thống (ví dụ như khi đầu phun bị vỡ), nhân viên phụ trách có thể mất thời gian quý báu để tìm chìa khóa hoặc phá khóa.
• Dễ bị vô hiệu hóa: Môi trường ăn mòn, băng giá hoặc hành vi phá hoại (như bơm keo vào ổ khóa) có thể làm cho khóa không thể mở được.
Thay vào đó, phương pháp được ưa chuộng là sử dụng niêm phong nhựa không thể tái sử dụng và thực hiện kiểm tra trực quan thường xuyên để đảm bảo tất cả các van đều ở đúng vị trí mở.
RỦI RO NỔ ACQUI KHI VẬN HÀNH BƠM CHỮA CHÁY ĐỘNG CƠ DIESEL
Một trong những mối nguy hiểm đáng ngạc nhiên và nghiêm trọng nhất trong công tác bảo trì PCCC là nguy cơ nổ bình ắc quy khi khởi động máy bơm chữa cháy chạy bằng động cơ diesel.
AXA XL ghi nhận đã có những trường hợp bình ắc quy đề máy phát nổ khi khởi động, làm văng axit khắp phòng bơm.
Để giảm thiểu rủi ro này, các nhà vận hành phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt. Hướng dẫn khuyến nghị người vận hành nên đứng ở vị trí được che chắn tối đa khỏi bình ắc quy khi khởi động máy.
Nên sử dụng các tấm chắn có lỗ thông hơi che phía trên bình ắc quy để chứa đựng một vụ nổ tiềm tàng mà không tích tụ khí hydro.
MÁY BƠM CHỮA CHÁY LÀ THIẾT BỊ CHUYÊN DỤNG, KHÔNG PHẢI BƠM ĐA NĂNG
Máy bơm chữa cháy chỉ nên được vận hành trong một đám cháy hoặc trong quá trình thử nghiệm và bảo trì định kỳ. Việc sử dụng chúng cho các mục đích khác, chẳng hạn như vệ sinh sân bãi hoặc bơm nước cho các quy trình công nghiệp, là một hành vi rủi ro.
Chỉ những nhân viên được huấn luyện và đào tạo mới được vận hành bơm chữa cháy. Ai đó có thể quên đóng một van, làm cạn nhiên liệu, hoặc vô tình gây ra hư hỏng mà không báo cáo.
Một hệ thống chữa cháy chỉ thực sự có giá trị khi nó hoạt động như thiết kế vào thời điểm quan trọng nhất. Khuyến cáo của AXA XL được xây dựng để đảm bảo khoảnh khắc đó sẽ thành công.
Không chỉ tuân thủ mà còn đảm bảo tính bền vững hệ thống PCCC, bảo vệ an toàn cho con người, tài sản, hoạt động kinh doanh.
